Chương Trình 育成就労 (Ikusei Shuro) 2027 – Thay Thế Thực Tập Sinh Kỹ Năng

IKUSEI SHURO 2027 – CHƯƠNG TRÌNH LAO ĐỘNG MỚI TẠI NHẬT BẢN: NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI LAO ĐỘNG CẦN BIẾT

Từ ngày 01/04/2027, Nhật Bản sẽ chính thức triển khai chương trình Ikusei Shuro (育成就労), từng bước thay thế chế độ Thực tập sinh kỹ năng hiện nay. Đây là một trong những thay đổi quan trọng trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản, hướng đến mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề, nâng cao năng lực tiếng Nhật và tạo điều kiện để người lao động phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Vậy Ikusei Shuro là gì? Chương trình mới có những điểm khác biệt nào so với Thực tập sinh kỹ năng? Người lao động Việt Nam cần chuẩn bị những gì để đón đầu chính sách này? Hãy cùng Ja Việt tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ikusei Shuro là gì?

Ikusei Shuro (育成就労), hay còn gọi là Chế độ Việc làm để Phát triển Kỹ năng, là chương trình tiếp nhận lao động nước ngoài mới của Chính phủ Nhật Bản.

Chương trình được xây dựng nhằm thay thế chế độ Thực tập sinh kỹ năng (技能実習 – Ginou Jisshu) với hai mục tiêu chính:

• Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nước ngoài thông qua quá trình làm việc thực tế tại Nhật Bản.

• Bổ sung nguồn lao động cho những ngành nghề đang thiếu hụt nhân lực, đồng thời tạo lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng.

Khác với chế độ Thực tập sinh kỹ năng trước đây vốn nhấn mạnh mục tiêu chuyển giao kỹ thuật, Ikusei Shuro tập trung vào việc đào tạo lao động có tay nghề để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường Nhật Bản.

Theo đó, người lao động sẽ vừa làm việc, vừa được đào tạo kỹ năng nghề và nâng cao trình độ tiếng Nhật, hướng tới việc đạt tiêu chuẩn của chương trình Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Gino 1) sau khoảng 3 năm.

2. Chương trình Ikusei Shuro bắt đầu từ khi nào?

Theo quy định được Chính phủ Nhật Bản thông qua, chương trình Ikusei Shuro sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2027.

Đây là mốc thời gian đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng trong hệ thống tiếp nhận và quản lý lao động nước ngoài tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa tất cả thực tập sinh đang làm việc tại Nhật Bản sẽ lập tức phải chuyển sang chế độ mới.

Những thực tập sinh đã nhập cảnh và đang làm việc hợp pháp theo chương trình hiện hành về cơ bản vẫn được tiếp tục thực tập theo kế hoạch đã được phê duyệt. Một số trường hợp đã nộp hồ sơ trước thời điểm chuyển đổi cũng được áp dụng quy định chuyển tiếp.

Do đó, người lao động đang tham gia chương trình Thực tập sinh kỹ năng không cần quá lo lắng, nhưng nên chủ động cập nhật thông tin để có kế hoạch phù hợp.

3. Những thay đổi nổi bật của Ikusei Shuro so với chương trình Thực tập sinh kỹ năng

Chương trình mới không đơn thuần là thay đổi tên gọi mà còn điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến đào tạo, quyền lợi và định hướng nghề nghiệp của người lao động.

Có thể thấy, chương trình Ikusei Shuro đặt ra những yêu cầu rõ ràng hơn nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện để người lao động chủ động xây dựng tương lai nghề nghiệp tại Nhật Bản.

3.1. Thời gian làm việc và đào tạo 3 năm

Theo quy định, thời gian đào tạo và làm việc của chương trình Ikusei Shuro về nguyên tắc là 3 năm.

Trong thời gian này, người lao động sẽ được làm việc tại doanh nghiệp tiếp nhận, kết hợp đào tạo kỹ năng chuyên môn và tiếng Nhật theo kế hoạch được công nhận.

Mục tiêu sau 3 năm là người lao động có đủ trình độ để chuyển tiếp sang chương trình Kỹ năng đặc định số 1 nếu đáp ứng các điều kiện cần thiết.

3.2. Người lao động có cơ hội chuyển việc

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là người lao động có thể chuyển sang doanh nghiệp khác theo nguyện vọng cá nhân khi đáp ứng đủ điều kiện.

Thời gian hạn chế chuyển việc được quy định theo từng lĩnh vực, trong khoảng từ 1 đến 2 năm.

Để chuyển việc, người lao động còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về tiếng Nhật, kỹ năng nghề, thời gian làm việc và điều kiện của doanh nghiệp tiếp nhận mới.

Đặc biệt, việc chuyển doanh nghiệp phải nằm trong cùng nhóm công việc theo quy định. Điều này có nghĩa người lao động không được tự do chuyển sang bất kỳ ngành nghề nào mình mong muốn.

Đây được đánh giá là bước tiến trong việc tăng cường quyền lựa chọn và bảo vệ quyền lợi của người lao động nước ngoài.

3.3. Tăng cường bảo vệ quyền lợi người lao động

Chương trình Ikusei Shuro chú trọng hơn đến việc đảm bảo điều kiện làm việc, tiền lương và sự minh bạch trong quá trình tuyển dụng.

Người lao động phải được đảm bảo mức lương không thấp hơn người Nhật làm công việc tương đương, xét theo nội dung công việc và trách nhiệm.

Bên cạnh đó, chương trình cũng tăng cường các cơ chế giám sát, hỗ trợ và bảo vệ người lao động trước hành vi vi phạm quyền lợi.

Đáng chú ý, quy định mới giới hạn khoản phí mà tổ chức phái cử được thu từ người lao động trong phạm vi tương đương tối đa 2 tháng tiền lương theo hợp đồng tại Nhật Bản. Đây là giới hạn đối với khoản phí do tổ chức phái cử thu, không đồng nghĩa toàn bộ chi phí cá nhân để đi Nhật đều được miễn hoặc chỉ giới hạn ở mức đó.

4. Điều kiện tham gia chương trình Ikusei Shuro

Để tham gia chương trình, người lao động cần đáp ứng những yêu cầu cơ bản theo quy định chung và tiêu chuẩn tuyển dụng của từng ngành nghề, doanh nghiệp.

4.1. Điều kiện về trình độ tiếng Nhật

Tiếng Nhật là một trong những yêu cầu quan trọng của chương trình mới.

Trước khi bắt đầu làm việc:

Người lao động cần đạt năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A1 thông qua kỳ thi được công nhận hoặc hoàn thành khóa đào tạo tiếng Nhật tương đương A1 với thời lượng tối thiểu 100 giờ tại cơ sở đủ điều kiện theo quy định.

Điều đáng lưu ý là người lao động không nhất thiết phải có chứng chỉ A1 trước khi nhập cảnh nếu đáp ứng được phương án đào tạo tiếng Nhật hợp lệ trước khi bắt đầu làm việc.

Trong quá trình làm việc tại Nhật:

Người lao động tiếp tục được đào tạo tiếng Nhật. Chương trình có các mốc đánh giá trong quá trình làm việc, trong đó có đánh giá năng lực tương đương A1 trong năm đầu tiên.

Khi chuyển sang Kỹ năng đặc định số 1:

Người lao động về nguyên tắc cần vượt qua kỳ thi tiếng Nhật đạt mức A2.2 theo Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật, chẳng hạn JLPT N4 hoặc kỳ thi JFT-Basic ở mức được công nhận.

Một số ngành nghề có thể yêu cầu trình độ cao hơn.

Vì vậy, việc học tiếng Nhật nghiêm túc ngay từ Việt Nam là yếu tố quan trọng giúp người lao động nhanh chóng hòa nhập, làm việc hiệu quả và mở rộng cơ hội phát triển.

4.2. Điều kiện về kỹ năng nghề

Ikusei Shuro hướng đến đào tạo người lao động trong quá trình làm việc. Vì vậy, về nguyên tắc, chương trình không yêu cầu người tham gia phải có sẵn kỹ năng nghề chuyên môn ở thời điểm nhập cảnh.

Tuy nhiên, ứng viên vẫn cần đáp ứng điều kiện tuyển chọn của doanh nghiệp và những quy định cụ thể đối với từng lĩnh vực.

Trong thời gian làm việc, người lao động sẽ được đào tạo và đánh giá năng lực để hướng đến tiêu chuẩn Kỹ năng đặc định số 1.

4.3. Điều kiện về sức khỏe và ý thức làm việc

Ngoài khả năng tiếng Nhật và chuyên môn, người lao động cần đáp ứng các điều kiện về sức khỏe, hồ sơ và tiêu chuẩn tuyển dụng phù hợp.

Đặc biệt, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật, tác phong làm việc và khả năng thích nghi với môi trường Nhật Bản là những yếu tố rất cần thiết.

Đây cũng là lý do người lao động nên lựa chọn những đơn vị phái cử chú trọng công tác đào tạo và giáo dục định hướng trước khi xuất cảnh.

5. Những ngành nghề thuộc chương trình Ikusei Shuro

Chương trình Ikusei Shuro được triển khai tại các lĩnh vực được Chính phủ Nhật Bản xác định phù hợp để đào tạo kỹ năng thông qua quá trình làm việc.

Theo chính sách lĩnh vực được phê duyệt trong năm 2026, các ngành tiếp nhận bao gồm:

• Chăm sóc người cao tuổi (Kaigo).

• Sản xuất sản phẩm công nghiệp.

• Xây dựng.

• Nông nghiệp.

• Ngư nghiệp.

• Chế biến thực phẩm và đồ uống.

• Dịch vụ ăn uống.

• Vệ sinh tòa nhà.

• Bảo dưỡng, sửa chữa ô tô.

• Đóng tàu và công nghiệp hàng hải.

• Khách sạn, lưu trú.

• Kho vận và logistics.

Ngoài ra, chương trình còn có các lĩnh vực khác theo danh mục được phê duyệt.

Lưu ý: Không phải tất cả ngành nghề của chương trình Kỹ năng đặc định đều thuộc diện Ikusei Shuro. Danh mục công việc, điều kiện tiếp nhận và thời điểm thực hiện cụ thể cần được kiểm tra theo quy định của từng lĩnh vực.

6. Lộ trình làm việc lâu dài tại Nhật Bản theo chương trình mới

Điểm nổi bật của Ikusei Shuro là sự liên kết với chương trình Kỹ năng đặc định, qua đó giúp người lao động hình dung rõ ràng hơn về lộ trình phát triển nghề nghiệp.

Giai đoạn 1: Ikusei Shuro – Đào tạo và làm việc trong khoảng 3 năm

Người lao động vừa làm việc thực tế vừa nâng cao tiếng Nhật, tích lũy kỹ năng và kinh nghiệm nghề nghiệp.

Giai đoạn 2: Chuyển sang Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Gino 1)

Khi đáp ứng đủ điều kiện về tiếng Nhật, kỹ năng và các yêu cầu liên quan, người lao động có thể chuyển sang tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định số 1.

Tư cách này cho phép làm việc tại Nhật Bản với thời gian lưu trú cộng dồn về nguyên tắc tối đa 5 năm.

Giai đoạn 3: Hướng tới Kỹ năng đặc định số 2 (Tokutei Gino 2)

Đối với những lĩnh vực cho phép chuyển tiếp và người lao động đạt đủ trình độ kỹ năng, kinh nghiệm cùng các điều kiện theo quy định, việc chuyển lên Kỹ năng đặc định số 2 có thể mở ra cơ hội làm việc lâu dài hơn tại Nhật Bản.

Khác với Kỹ năng đặc định số 1, tư cách lưu trú số 2 không quy định giới hạn tổng thời gian lưu trú, với điều kiện tiếp tục đáp ứng yêu cầu gia hạn và lưu trú.

Tuy nhiên, việc chuyển từ Ikusei Shuro lên Kỹ năng đặc định không diễn ra tự động. Người lao động cần chủ động học tập, thi đạt yêu cầu và hoàn tất các thủ tục cần thiết.

7. Người lao động Việt Nam cần chuẩn bị gì trước khi chương trình Ikusei Shuro được triển khai?

Với sự thay đổi của chính sách tiếp nhận lao động, việc chuẩn bị sớm sẽ giúp ứng viên có nhiều lợi thế hơn khi tham gia tuyển chọn.

Trước hết, người lao động nên xác định mục tiêu và ngành nghề phù hợp với khả năng của bản thân. Việc lựa chọn công việc cần dựa trên sức khỏe, năng lực, sở thích và định hướng phát triển lâu dài, thay vì chỉ quan tâm đến mức thu nhập trước mắt.

Tiếp theo, ứng viên nên chủ động học tiếng Nhật, rèn luyện khả năng giao tiếp và làm quen với những tình huống thường gặp trong công việc, sinh hoạt tại Nhật Bản.

Đồng thời, việc tìm hiểu văn hóa doanh nghiệp, quy tắc làm việc, ý thức kỷ luật và kỹ năng sinh hoạt tập thể cũng đóng vai trò quan trọng.

Cuối cùng, người lao động cần lựa chọn đơn vị phái cử uy tín, tìm hiểu kỹ thông tin tuyển dụng, điều kiện hợp đồng, các khoản chi phí và quyền lợi của mình trước khi quyết định tham gia.

Chuẩn bị tốt ngay từ đầu không chỉ giúp tăng khả năng trúng tuyển mà còn tạo nền tảng cho quá trình làm việc ổn định và phát triển lâu dài tại Nhật Bản.

8. Ja Việt – Đồng hành cùng người lao động trong giai đoạn chuyển đổi chính sách

Trước những thay đổi của chính sách tiếp nhận nhân lực nước ngoài tại Nhật Bản, Ja Việt luôn coi chất lượng đào tạo và định hướng nghề nghiệp là nền tảng quan trọng trong công tác phái cử lao động.

Với định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam, Ja Việt chú trọng đào tạo tiếng Nhật, bồi dưỡng kiến thức văn hóa, rèn luyện tác phong công nghiệp, kỹ năng mềm và ý thức kỷ luật cho học viên trước khi xuất cảnh.

Không chỉ hướng đến mục tiêu giúp ứng viên có cơ hội làm việc tại Nhật Bản, Ja Việt mong muốn mỗi người lao động đều được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự tin hòa nhập, hoàn thành tốt công việc và xây dựng tương lai bền vững.

Trong giai đoạn chuyển đổi từ chương trình Thực tập sinh kỹ năng sang Ikusei Shuro, Ja Việt sẽ tiếp tục theo dõi, cập nhật những quy định mới và cung cấp thông tin cần thiết để người lao động hiểu rõ hơn về các cơ hội cũng như yêu cầu của chương trình.

9. Kết luận

Ikusei Shuro 2027 là bước chuyển quan trọng trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản, mở ra hướng phát triển mới cho người lao động Việt Nam.

Với mục tiêu đào tạo kỹ năng thực chất, nâng cao năng lực tiếng Nhật, tăng cường bảo vệ quyền lợi và tạo lộ trình liên kết với chương trình Kỹ năng đặc định, Ikusei Shuro mang đến những cơ hội đáng quan tâm cho người có định hướng làm việc lâu dài tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với những yêu cầu về trình độ, kỹ năng và ý thức làm việc. Vì vậy, việc chủ động tìm hiểu thông tin, học tiếng Nhật và lựa chọn đơn vị đào tạo, phái cử phù hợp sẽ là bước chuẩn bị quan trọng.

JA VIỆT – ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRÊN HÀNH TRÌNH HỌC TẬP, LÀM VIỆC VÀ PHÁT TRIỂN TẠI NHẬT BẢN.

Liên hệ Ja Việt để được cập nhật các thông tin mới nhất về chương trình lao động Nhật Bản và định hướng chuẩn bị hồ sơ, tiếng Nhật, kỹ năng nghề phù hợp.

Nguồn tham khảo: Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản (出入国在留管理庁), Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (厚生労働省). Nội dung cập nhật theo các quy định và hướng dẫn công bố đến tháng 11/2026. Điều kiện tiếp nhận thực tế phụ thuộc chính sách từng lĩnh vực và từng thời điểm.